Ի՞նչ է նաիվ արվեստը

18-21-րդ դարերի պրիմիտիվիզմի ուղղություններից մեկը, որը ներառում է ինչպես ինքնագործ արվեստը (գեղանկարչություն, գրաֆիկա, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, քանդակագործություն, ճարտարապետություն), այնպես էլ ինքնուս նկարիչների կերպարվեստը։

Պատմական ակնրակ

Նաիվ արվեստը նշանակալի ներդրում է ունեցել շատ երկրների գեղարվեստական մշակույթում։ Ռուսաստանում այն նշանակալի ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից շատ ռուս նկարիչների գեղագիտական կողմնորոշման վրա, նույնը տեղի ունեցավ բանաստեղծական արվեստում, երբ կոնցեպտուալիստ Դմիտրի Պիրոգովը, իսկ ավելի ուշ նաև արմատական Նեմիրովը յուրացրին «գրամոլական» նամակի գեղագիտությունը։ Որպես օրինակ կարելի է բերել Միտկովի «նաիվ» նկարները, Կոնստանտին Զվեզդոչետովի ցածրարվեստ գործերը, Մարտինչիկովի «Սև ցուցահանդեսը» և Իրա Վալդրոնի խայտաբղետ կտորտանքներից կազմված կոլլաժները («Ֆակյու, Դանտես» նախագիծը)։

Նաիվ արվեստը միշտ գոյություն է ունեցել տարբեր երկրների գեղարվեստական մշակույթում։ Ռուսաստանում, հատկապես վերջին տասնամյակում այն ստացել է գեղագիտական ճանաչում։ Երկար ժամանակ տիրապետող էր դրա «երկրորդականության» մասին կարծիքը։ Հաճախ անտեսվում էր, որ վաղ ավանգարդիստները, պոստմոդեռնիստները և նկարիչ-կոնցեպտուալիստները նոր կերպարվեստի ձևերի որոնումներում դիմում էին անմիջականությանը և պարզահոգի նաիվներին։ Ինքնուսների ստեղծագործության նկատմամբ հետաքրքրությունը դրսևորվում էր շատ երկրներում, Ռուսաստանը ևս բացառություն չէր կազմում։ Ռուսաստանում նաիվ արվեստի նկատմամբ հետաքրքրություն էին դրսևորում ինչպես արվեստից հեռու մարդիկ, այնպես էլ ճանաչված նկարիչները, օրինակ դրանով հետաքրքրվում էր Շագալը, իսկ ռուսական ցածրաճաշակ արվեստին անդրադարձել է Կազիմիր Մալևիչը, նաիվը հատուկ տեղ էր գրավում նաև Լարիոնովի և Նատալյա Գոնչարովայի ստեղծագործություններում։ Նաիվ արվեստի տեխնիկայի և ձևերի շնորհիվ հաջողությունը ուղեկցում է Իլյա Կաբակովի, Բրուսկինի, Կոմարի և Մելամիդի աշխատանքների ցուցադրություններին։ Քանդակագործության և փոքր արձանագործության բնագավառում աշխատում էր օսական քանդակագործ Սոսլանբեկ Եձիևը։