1925 թ. մարտի 23-ին, Աբասթումանում ծնվել է Աղասի Այվազյանը։ Բազմաշնորհ այս մարդը արձակագիր էր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, սցենարիստ, ռեժիսոր, խմբագիր և գեղանկարիչ։ Նրա մասին լավագույնը պատմում են նրա գրվածքներն ու կտավները, որոնցից մի քանիսն առանձնացրել ենք ձեզ համար։
Անիվների տակ
Յոթ տարեկան էի և, ինչպես յուրաքնաչյուր յոթ տարեկան, քրքրում էի ամեն ինչի տակն ու վրան` իմանալու համար նրանց գոյության առեղծվածը։ Դեռ խաղալիքների փորոտիքն էի քանդում ու տնտղում, հետո սևեռվեցի դեպի ավելի մեծ իրերն ու երևույթները։ Մտա կինոթատրոնի պաստառի ետև` տեսնելու երևութականի և աներևույթի, պաստառի և աստառի փոխկապակցության մեխանիզմը։ Թիկունքիս պառկելով տեղավորվեցի երկաթգծի ռելսերի արանքում, որպեսզի ներկա լինեմ շոգեքարշի շարժման գաղտնագործությանը։ Գնացքը եկավ, անցավ վրայովս` կրակուբոց թափելով դեմքիս և ճերմակ վերնաշապիկիս։ Ու ես մնացի մրոտ ու խանձված հեռացող գնացքի ետևում։
Տարիներ անց ես մտա մարդկանց մեջ, սկսեցի քրքրել նրանց տակն ու վրան։ Նրանք անցան վրայովս` թուք ու մուր թափելով ճերմակ վերնաշապիկիս և գլխիս վրա, և ես մինչև օրս գլխիկոր նայում եմ նրանց հեռացող փնչացող կերպարանքներին։
Աստծո վերաբերմունքը
Դու ունես սեր Քո անձի նկատմամբ. դա ԱՍՏԾՈ սերն է ՔՈ նկատմամբ։ Դու ունես նաև ատելություն սեփական անձի նկատմամբ. դա ՔՈ վերաբերմունքն է ՔՈ նկատմամբ։ Եվ, եթե իսկապես դու ընդգծես ՔՈ սերը Քո նկատմամբ, դու կսիրես մերձավորիդ, թշնամուդ, ամբողջ աշխարհին, որովհետև դու գործի ես դնում ԱՍՏԾՈ վերաբերմունքը ՔՈ նկատմամբ։
Տունը
Տուն չունեի, փողոցում էի մնացել և գլուխս պատերով էի ուզում տալ։ Բայց տուն չունեի, որ պատ ունենար, որ գլուխս պատերով տայի։ Տուն շինեցի, պատ դրեցի և գլուխս պատերեով տվեցի։
Հուդա
Մեր ժամանակների Հուդան արդեն չի գայթակղվի 30 արծաթով. նա քաջ տեղյակ է Կտակարանին ու մարդկության փորձի պատմությանը։ Բայց փորձեք նրան 31 արծաթ առաջարկել և գուցե չդիմանա՞ այդ գայթակղությանը։
Փարիզյան անձեռոցիկ
Փարիզի Տրոկադերոյում մի մայթից մյուսն էր անցնում թզուկ կինը…
Երևանի Աբովյան փողոցի մի մայթից մյուսն էր անցնում թզուկ տղամարդը…
Հետաքրքիր է` որտե՞ղ պիտի հանդիպեն իրար։
Դրախտ
Բնակիչները տեղափոխվել էին մի ուրիշ վայր, և գյուղը մնացել էր ինքն իր հետ։ Սալորենիներն ու ծիրանիները ճկվել էին պտուղների ծանրությունից, ընկույզի բուրմունքն իր թանձրուկի մեջ էր առել լեռան գագաթը, որի վրա գտնվում էր գյուղը։ Եվ գյուղը դրախտ էր… Եվ շատ քիչ բան չէր պետք դրա համար։ Ազատ ու առատ, հուզավառված բուսականությամբ, ճռվողյունով ու բուրմունքով, հողի վրա ու երկնքին կպած… Դրախտ։
Հանկարծ երևաց պահակը։ Եվ դրախտը չքացավ։ Դրախտն այլևս չկար։ Միայն մի պահակ։
